تغییر بنیادین BIM در ISO 19650 نسخه ۲۰۲۶: گذار از استاندارد BIM به چارچوب مدیریت اطلاعات (Information Management Framework)
تحول بنیادین BIM در ISO 19650 نسخه ۲۰۲۶: گذار از استاندارد BIM به چارچوب مدیریت اطلاعات (Information Management Framework)
فهرست مطالب
مقدمه — ISO 19650 تحولی فراتر از یک بهروزرسانی
پیشنویس تغییرات استاندارد ISO 19650 نسخه ۲۰۲۶ نشان میدهد که صنعت ساخت و ساز در آستانه تحولی بنیادین قرار گرفته است؛ تحولی که ماهیتی صرفاً فنی یا واژگانی ندارد، بلکه بیانگر انتقالی استراتژیک از یک «استاندارد BIM» به چارچوبی جامع برای مدیریت اطلاعات (Information Management) در سراسر چرخه عمر دارایی است. در این رویکرد، تمرکز دیگر بر ایجاد مدلهای دیجیتال بهعنوان خروجی اصلی پروژه نیست، بلکه بر کنترل، حاکمیت و جریان اطلاعات از مراحل اولیه تعریف نیازها تا بهرهبرداری و حتی تخریب دارایی قرار میگیرد.
دوره آموزشی پیشنهادی
آموزش فرآیند BIM بر اساس استاندارد ISO 19650: (پروژه عملی)
قیمت
آموزش Navisworks:مبتدی تا پیشرفته، عملی (4D، 5D و Clash Detection)
قیمت
پایان مدلمحوری: BIM بهعنوان ابزار، نه هدف
در نسخه جدید، مفهوم BIM جایگاه پیشین خود بهعنوان محور اصلی فعالیتها را از دست داده و به یکی از ابزارهای تولید اطلاعات در چارچوب مدیریت اطلاعات تبدیل میشود. این تغییر نشان میدهد که هماهنگی مدلها همچنان اهمیت دارد، اما ارزش واقعی در توانایی مدیریت اطلاعات در سطح چرخه عمر دارایی تعریف میگردد. به همین دلیل، ISO 19650 در حال تبدیل شدن به ستون فقرات حاکمیت اطلاعات پروژه و دارایی است؛ چارچوبی که فراتر از تولید مدل، به کیفیت، دسترسپذیری و قابلیت اعتماد اطلاعات میپردازد.
تحقق تفکر چرخه عمر (Whole-Life Thinking)
یکی از مهمترین ابعاد تحول، حذف مرز سخت میان تحویل پروژه (Part 2) و بهرهبرداری دارایی (Part 3) و جایگزینی آن با یک فرایند پیوسته مبتنی بر رویدادهای محرک (Trigger Events) است. در این رویکرد، هر رویداد بهعنوان یک پروژه مرتبط با دارایی تعریف میشود و مدل اطلاعات دارایی (Asset Information Model – AIM) بهعنوان یک موجودیت پایدار و غیر وابسته به پروژه تثبیت میگردد. چنین تغییری موجب میشود که اطلاعات دارایی نهتنها در فاز تحویل، بلکه در کل عمر مفید آن ارزشآفرین باقی بماند.
تفکیک حاکمیت اطلاعات و تولید اطلاعات
استاندارد جدید تمایز روشنی میان دو حوزه کلیدی ایجاد میکند: مدیریت اطلاعات (Information Management) که شامل تعیین نیازهای اطلاعاتی و کنترل تحقق آنها است، و تولید اطلاعات (Information Production) که به ایجاد واقعی اطلاعات توسط تیمهای پروژه میپردازد. این تفکیک باعث شفافیت در مسئولیتها، افزایش پاسخگویی و کاهش ابهامهای رایج در ساختارهای سنتی مبتنی بر BEP میشود و زمینهساز حاکمیت مؤثرتر اطلاعات در پروژهها خواهد بود.
تحول در اصطلاحات و نشانههای تغییر بنیادین ISO 19650
تغییر واژگان در نسخه جدید ISO 19650 بیانگر جهتگیری مفهومی استاندارد است. اصطلاحاتی نظیر Delivery Team با تیم تولید اطلاعات (Information Production Team)، BEP با برنامه تولید اطلاعات (Information Production Plan – IPP) و EIR با الزامات تولید اطلاعات (Information Production Requirements) جایگزین میشوند. این تغییرات با هدف تأکید بر اولویت اطلاعات نسبت به مدلها انجام شدهاند، هرچند برای بسیاری از متخصصان، اصطلاحات سنتی همچنان حامل هویت حرفهای و فرهنگی حوزه BIM محسوب میشوند.
تقویت نقش کارفرما (Appointing Party)
در چارچوب جدید، نقش Appointing Party بهطور قابل توجهی تقویت شده است و مسئولیتهای گستردهتری در تعریف الزامات اطلاعاتی، نظارت بر تحقق آنها و اعمال حاکمیت اطلاعات بر عهده کارفرما قرار میگیرد. این تغییر نشان میدهد که مالک دارایی دیگر نمیتواند مدیریت اطلاعات را صرفاً به مشاوران واگذار کند و باید بهعنوان بازیگر اصلی در تعریف استراتژی اطلاعاتی پروژه و دارایی ایفای نقش نماید.
بازتعریف محیط داده مشترک (Common Data Environment – CDE)
در نسخه جدید، CDE دیگر بهعنوان یک ابزار نرمافزاری تلقی نمیشود، بلکه بهعنوان یک محیط توانمندساز (Enabling Environment) برای مدیریت اطلاعات معرفی میگردد. این رویکرد باعث کاهش تمرکز بر نرمافزارهای خاص و افزایش اهمیت انضباط فرایندی، حاکمیت داده و ساختارهای مدیریتی اطلاعات میشود و به سازمانها کمک میکند تا رویکردی سیستماتیکتر در مدیریت اطلاعات اتخاذ کنند.
19650 بهعنوان چارچوب مدیریت اطلاعات چرخه عمر
در حالی که کاربرد ISO 19650 در گذشته عمدتاً محدود به تسهیل همکاری تیمها در مراحل طراحی و ساخت بود، نسخه جدید این استاندارد در حال تبدیل شدن به مجموعه قواعدی برای مدیریت اطلاعات در کل چرخه عمر دارایی است. در این چارچوب، تمرکز از «هماهنگی مدلها» به «کنترل اطلاعات برای بازههای زمانی ۳۰ تا ۵۰ ساله» منتقل میشود؛ تغییری که سطح مسئولیت، پیچیدگی و اهمیت مدیریت اطلاعات را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد.
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.